Usługi cyfrowe i identyfikacja w sieci
Usługi cyfrowe i e-usługi publiczne umożliwiają załatwianie wielu spraw urzędowych online. Dostęp do nich wymaga potwierdzenia tożsamości użytkownika za pomocą środków identyfikacji elektronicznej. Prawidłowe korzystanie z tych narzędzi zapewnia bezpieczeństwo danych i chroni przed nieautoryzowanym dostępem.
Usługi cyfrowe i e-usługi publiczne
Usługa cyfrowa to usługa świadczona drogą elektroniczną w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, wymieniona w załączniku do tej ustawy.
E-usługi publiczne są dostępne na różnych portalach i platformach administracji publicznej. Obejmują między innymi:
Biznes.gov.pl – serwis dla osób prowadzących i planujących działalność gospodarczą, umożliwiający składanie wniosków online.
E-Urząd skarbowy – portal podatkowy dla osób chcących złożyć zeznanie podatkowe lub uzyskać informacje o podatkach.
eKRS – portal umożliwiający składanie wniosków do Krajowego Rejestru Sądowego, zmian danych spółek i składanie sprawozdań finansowych.
eKW – portal Elektronicznych Ksiąg Wieczystych, który umożliwia przeglądanie ksiąg oraz składanie wniosków o odpisy czy zaświadczenia.
eKRUS – portal dla osób ubezpieczonych w KRUS, umożliwiający dostęp do danych o ubezpieczeniu i składkach.
emp@tia – portal informacyjno-usługowy dotyczący świadczeń społecznych, także składania wniosków o świadczenia rodzinne i wychowawcze.
Geoportal – portal umożliwiający dostęp do danych przestrzennych i map topograficznych.
Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) – punkt dostępu do e-usług Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu obsługi i kontroli obrotu towarowego z państwami trzecimi i obrotu wyrobami akcyzowymi.
Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (PUE ZUS) – portal dla ubezpieczonych, płatników składek, lekarzy i świadczeniobiorców, m.in. do umawiania wizyt, składania wniosków i przeglądania zwolnień.
Portal Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, na którym można m.in. sprawdzić ubezpieczenie OC sprawcy wypadku, numer szkody, otrzymać informację o przebiegu ubezpieczenia OC, historii szkód komunikacyjnych.
Portal pacjent gov.pl – ogólnopolski serwis dla pacjentów, umożliwiający dostęp do Internetowego Konta Pacjenta.
Portal praca gov.pl – portal elektronicznych usług publicznych służb zatrudnienia, z ofertami pracy i informacjami o rynku pracy.
Środki identyfikacji elektronicznej
Środki identyfikacji elektronicznej umożliwiają potwierdzenie tożsamości użytkownika w świecie cyfrowym i są niezbędne do korzystania z e-usług publicznych.
Należą do nich:
- Profil zaufany – bezpłatny sposób uwierzytelniania użytkownika w systemach administracji publicznej.
- Podpis kwalifikowany – elektroniczna forma podpisu zapewniająca autentyczność i integralność dokumentu.
- E-dowód – dowód osobisty z warstwą elektroniczną, zawierającą dane identyfikacyjne właściciela.
- Karta chipowa – karta z mikroprocesorem umożliwiająca uwierzytelnianie użytkownika.
- Token – urządzenie generujące jednorazowe kody uwierzytelniające.
- Biometria – systemy oparte na cechach biometrycznych, takich jak twarz, linie papilarne czy tęczówka.
- Hasło jednorazowe – kod generowany przez aplikację lub wysyłany SMS-em.
Pracownicy firm mogą korzystać z wielu e-usług publicznych. Dostęp do nich wymaga procesu identyfikacji i uwierzytelnienia użytkownika, który może obejmować login, adres e-mail, numer telefonu, hasło lub inną metodę potwierdzania tożsamości. Chroni to dane przed nieautoryzowanym dostępem i nadużyciami.
Ważne! Organizacja powinna wdrażać rozwiązania umożliwiające korzystanie z identyfikacji elektronicznej i e-usług oraz zapewniać ochronę danych w trakcie transmisji i przechowywania.